Paratoner ölçümü, yıldırımdan korunma tesisatında toplama ucundan iniş iletkenine ve topraklamaya uzanan yolun gözle muayenesi, süreklilik ölçümü ve topraklama direnci ölçümüdür. Paratoner yıldırım düşmesini engellemez; düşerse akımı güvenli bir yoldan toprağa iletir ve bunun için tesisatın baştan sona sağlam kalması gerekir. Kartal merkezli Elektrik Arızam Var'a 0505 661 37 90 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sayfa; çatısında paratoner bulunan işyeri, fabrika, site ve apartmanlar için yazıldı. Topraklama sisteminin kendisi ayrı bir iştir: topraklama kurulumu ve ölçümü sayfasına bakabilirsiniz.
Paratoner tesisatı hangi parçalardan oluşur, ölçümde nerelere bakılır?
| Parça | Görevi | Kontrolde bakılan |
|---|---|---|
| Toplama ucu ve çatı iletkenleri (Franklin çubuğu, kafes) | Yıldırımın düşeceği noktayı oluşturur | Korozyon, eğilme, gevşeklik; çatıdaki anten ve klima ünitesi gibi metal aksamla bağlantısı |
| İniş iletkenleri | Akımı çatıdan toprağa taşır | Kopukluk, paslanma, tutucuların durumu, boya veya yalıtım işinde zarar görüp görmediği |
| Ölçüm (test) klemensi | İniş iletkenini topraklamadan ayırıp ölçüm yapmayı sağlar | Yerinin bulunabilmesi, sıkılığı, paslanma |
| Topraklama elektrodu | Akımı toprağa yayar | Direnç değeri, elektroda bağlantı, toprak nemi |
| Eşpotansiyel bağlantı ve parafudr (SPD) | Metal aksamı aynı potansiyele getirir, aşırı gerilimi sınırlar | Bağlantıların varlığı, parafudrun durum göstergesi |
Paratoner ölçümünde hangi ölçümler yapılır?
- Gözle muayene. Çatıdaki ve cephedeki iletkenler, tutucular ve bağlantılar bir bütün olarak incelenir; kopuk, paslanmış ya da sonradan kesilmiş bir parça aranır.
- Süreklilik ölçümü. Düşük dirençli bir ohmmetreyle toplama ucu, iniş iletkeni ve topraklama arasındaki bağlantıların kesintisiz olduğu doğrulanır.
- Topraklama direnci ölçümü. Elektrodun çevresine iki yardımcı prob çakılarak (düşme potansiyeli yöntemi) ya da uygun yerlerde kelepçeli ölçerle yapılır. Yardımcı problar elektrottan yeterince uzağa konmazsa değer yanıltıcı çıkar.
- Eşpotansiyel bağlantı kontrolü. Çatıdaki metal aksamın ve ana panonun topraklama barasına bağlı olup olmadığına bakılır.
Ölçüm klemensi yoksa iniş iletkenini ayırmadan yapılan ölçüm sınırlı kalır; bu durumda klemens eklenmesi önerilir. Klemens eklemek malzeme gerektirdiği için ek malzeme bilgisi ve fiyatı iş başlamadan size verilir.
Ölçülen değer nasıl yorumlanır?
Yıldırımdan korunma topraklamasında sık anılan hedef, toprak sonlandırma sisteminin 10 Ω'un altında olmasıdır. Bu değer bir öneri niteliğindedir; ölçülen değer projedeki ya da işletmenin kabul ettiği hedefle karşılaştırılır. Değer yüksek çıkarsa nedenler sırayla aranır:
- Toprak kuru ya da kayalık olabilir.
- Elektrot veya bağlantı paslanmış olabilir.
- İniş iletkeninde gevşek ya da kopuk bir bağlantı olabilir.
- Elektrot sayısı veya boyu yetersiz olabilir.
- Yardımcı prob aralığı yanlış seçilmiş olabilir.
Çözüm genellikle bağlantıyı onarmak ya da elektrot eklemek veya iyileştirmektir; ardından ölçüm yenilenir. Düşük direnç tek başına yeterli de değildir: iletkenlerin sürekliliği ve eşpotansiyel bağlantı da sağlam olmalıdır.
Toprak nemi değeri etkiler. Yağıştan hemen sonra yapılan ölçüm olduğundan düşük, uzun bir kurak dönemin sonunda yapılan ise yüksek görünebilir. Bu yüzden ölçüm koşulu not edilir ve her yıl benzer mevsimde ölçmek karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Paratoner ölçümü ne sıklıkla yapılır, resmî periyodik kontrolle aynı mıdır?
Çalışanı bulunan işyerlerinde elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındadır; resmî kontrol raporunu yetkili kişi düzenler. Güncel periyot ve kapsam için mevzuata ya da yetkili kuruluşa bakın. Resmî kontrolde tesisat projesi de aranır.
Burada anlatılan ölçüm, yönetmelik kapsamındaki resmî periyodik kontrol raporu değildir. Resmî rapor gerekiyorsa bunun için yetkili kişiye ya da kuruluşa başvurulmalıdır. Bilgi amaçlı ölçümde ölçüm değerleri ve gözlenen kusurlar tarafınıza bildirilir. Konut sitelerinde yönetmeliğin kapsamı sitenin işveren durumuna bağlıdır; yönetim bunu kendi danışmanıyla netleştirmelidir.
Ölçüm notunda neler yazılı olmalı?
İyi hazırlanmış bir ölçüm notu yalnızca tek bir ohm değeri vermez. Her iniş iletkeni ve her elektrot için ayrı ölçüm noktası numarası, ölçümün yapıldığı gün, havanın kuru ya da yağışlı olması, kullanılan yöntem (düşme potansiyeli ya da kelepçeli), süreklilik sonucu ve gözle muayenede görülen kusurlar yer almalıdır. Böylece bir sonraki yıl aynı noktada ölçüm yapıldığında değerler gerçekten karşılaştırılabilir ve değer kötüleşiyorsa neden aranmaya erken başlanır.
Yıllık takvimden önce ölçüm gerektiren durumlar
- Binaya ya da yakın çevresine yıldırım düşmesi.
- Çatı tadilatı, yalıtım veya boya işi; iletkenler bu işlerde en çok zarar gören parçalardır.
- Çatıya yeni anten, klima ünitesi ya da güneş paneli takılması.
- Kat çıkma veya yapı değişikliği.
- Elektrot yakınında kazı, asfalt ya da beton çalışması.
- İniş iletkeninde gözle görülür hasar veya önceki ölçümden beri kötüleşen sonuç.
- Yağmur, gök gürültüsü veya fırtına varken çatıya çıkmayın; ölçüm de yapılmaz.
- İniş iletkenine ve topraklama bağlantılarına dokunmayın, yıldırım sonrasında da.
- İniş hattına anten kablosu, tel veya halat bağlamayın.
- İniş iletkenini kesmeyin, sıva ya da boyayla örtmeyin.
- Çatıda düşmeye karşı korumasız çalışmayın.
Ölçüm için çatıya çıkmak gerekir mi?
Topraklama direnci ve ölçüm klemensi zemin seviyesinde kontrol edilir. Toplama ucu ve çatı iletkenleri içinse çoğu zaman çatıya erişim gerekir. Güvenli erişim (merdiven, iskele, çatı çıkışı) yönetim tarafından sağlanır; erişim güvenli biçimde sağlanamıyorsa kontrol görünen kısımla sınırlı kalır ve bu durum ölçüm notunda belirtilir.
Ölçüm hangi adımlarla ilerler?
- Paratoner sistemi (toplama ucu, iniş hattı, topraklama) gözle kontrol edilir.
- Süreklilik ve topraklama direnci ölçülür.
- Ölçüm değerleri ve gözlemler tarafınıza bildirilir.
- Uygun olmayan noktalar için onarım ya da iyileştirme önerisi sunulur.
Servis randevulu verilir; gerekli süre bilgisi başlamadan bildirilir. Değişmesi gereken ürün ya da yedek parçanın fiyatı değişimden önce onayınıza sunulur. İş bitince servis formu imzalanır; garanti şartları Hizmet Şartları sayfasındadır.
Paratoner ölçümünün bedelini ne belirler?
- Binanın yüksekliği ve iniş iletkeni sayısı.
- Ölçüm noktası ve elektrot sayısı.
- Çatıya erişim şekli.
- Test klemensi ve elektroda ulaşılabilirliği.
- Çıkacak onarım ve kullanılacak malzeme.
Yapılacak işlem ve maliyet işe başlamadan size bildirilir, onayınızla başlanır.
Paratoner ölçümünü hangi bölgelerde yapıyoruz?
Kartal merkezliyiz; Anadolu Yakası ve Gebze çevresindeki yapılar için randevu alabilirsiniz.
- Kartal paratoner ölçümü
- Maltepe paratoner ölçümü
- Pendik paratoner ölçümü
- Gebze ve Kocaeli paratoner ölçümü
Paratonerle birlikte bakılması gereken hizmetler
- Topraklama kurulumu ve ölçümü
- Elektrik pano bakımı: parafudr ve koruma elemanlarının kontrolü
- Site teknik bakımı: yıllık ölçümleri bakım takvimine bağlama
- Kısa devre ve kaçak akım arızası tamiri: yıldırım sonrası cihaz arızaları
- Acil elektrikçi
- Randevu alın ya da iletişim sayfasına bakın
Sık Sorulan Sorular
Paratoner ölçümü neden yapılır?
Yıldırım akımının toprağa güvenle ulaşacağını doğrulamak için yapılır. Paslanmış bir bağlantı, kopmuş bir iniş iletkeni ya da kuruyan toprak yüzünden direnç yükselmiş olabilir ve bu dışarıdan görünmez. Ölçüm, sorunu yıldırım düşmeden önce ortaya çıkarır ve bakım kararına dayanak olur.
Paratoner ölçümü ne sıklıkla yapılmalıdır?
Çalışanı bulunan işyerlerinde elektrik ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolü İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındadır; güncel periyot için mevzuata veya yetkili kuruluşa bakın. Yıldırım düşmesi, çatı tadilatı veya topraklama çevresinde kazı gibi durumlarda yıllık takvimi beklemeden ölçüm yaptırmak yerindedir.
Ölçümden sonra rapor veriliyor mu?
Ölçüm değerleri ve gözlenen kusurlar yazılı olarak paylaşılır; bu bilgi notu resmî periyodik kontrol raporu değildir. Resmî rapor gerekiyorsa yetkili kişiye veya kuruluşa başvurulmalıdır. Bilgi amaçlı ölçümün kapsamı iş başlamadan birlikte netleştirilir.
Ölçüm için çatıya çıkmak gerekir mi?
Topraklama direnci ve ölçüm klemensi zemin seviyesinde kontrol edilir; toplama ucu ve çatı iletkenleri için çoğu zaman çatıya erişim gerekir. Güvenli erişim yönetim tarafından sağlanır. Erişim güvenli sağlanamazsa kontrol görünen kısımla sınırlı kalır ve bu durum ölçüm notunda açıkça yazılır.
Topraklama direnci kaç ohm olmalıdır?
Yıldırımdan korunma topraklaması için sık anılan hedef 10 ohmun altıdır; bu değer bir öneridir. Geçerli hedef projeye ve işletmenin kabul ettiği değere göre belirlenir. Ölçüm toprak neminden etkilendiğinden değer, ölçüm koşuluyla birlikte yorumlanır.
Ölçüm yapılırken yağmur başlarsa ne olur?
Yağmur, gök gürültüsü veya fırtına varken çatıya çıkılmaz ve ölçüm yapılmaz; iş güvenli bir güne ertelenir. Yıldırım düşme riski varken iniş iletkenine ve topraklama bağlantılarına yaklaşmak tehlikelidir. Yeni randevu gün ve saati birlikte belirlenir ve işe başlamadan önce süre bildirilir.
Bölgelere Göre Paratoner Ölçümü
Büyük ve planlı projelerde Kartal merkezimizden bölgelere yönleniyoruz: İstanbul Anadolu Yakası Paratoner Ölçümü, İstanbul Avrupa Yakası Paratoner Ölçümü, Gebze ve Kocaeli Paratoner Ölçümü.
Hizmet Verdiğimiz Bölgeler
Paratoner Ölçümü hizmetimizden Kartal başta olmak üzere İstanbul Anadolu Yakası ve Gebze çevresinde yararlanabilirsiniz.
