Elektrik sigorta arızaları, panodaki otomat sigortanın ya da şalterin kendi içinde bozulmasıdır: kol yerinde durmaz, hat ölür, şalter ısınır veya kontağı yanar. Kartal merkezli Elektrik Arızam Var, arızalı sigortayı hattın kablo kesitine uygun değerde yenisiyle değiştirir. Randevu için 0505 661 37 90 numarasını arayabilirsiniz.
Sigorta sürekli atıyorsa sorun çoğunlukla sigortada değil hatta ya da bağlı bir cihazdadır; o konu sigorta atması tamiri sayfasında anlatılıyor. Burada konu, koruma elemanının kendisi eskidiğinde, yandığında ya da hattın değerine uymadığında ne yapılacağıdır.
Sigortanın kendisi bozulmuşsa nasıl anlaşılır?
Aşağıdaki belirtiler, sorunun hatta ya da cihazda değil koruma elemanının kendisinde olabileceğini düşündürür. Kesin ayrım yine ölçümle yapılır.
| Belirti | Olası neden | İlk güvenli adım | Ne zaman usta |
|---|---|---|---|
| Şalter kolu kalkmıyor, kaldırınca geri düşüyor | Mekanizma yorulmuş ya da hatta kalıcı kısa devre var | Kolu zorlamayın; ısınma ya da koku varsa hiç denemeyin, o hattaki büyük yükleri kapalı tutun | Kol yine düşüyorsa |
| Kol yukarıda ama hatta elektrik yok | İç kontak yanmış ya da kablo ucu klemensten çıkmış | Aynı hattaki ışık ve prizlerin hepsini kontrol edin, panoyu açmayın | Hat gerçekten ölüyse |
| Şalter ya da pano kapağı dokunulamayacak kadar sıcak | Gevşek klemens, yorulmuş kontak ya da hatta fazla yük | Büyük yükleri kapatın; sıcak şalteri zorlamayın | Yük azalınca da sıcaksa, beklemeden |
| Yanık ya da erimiş plastik kokusu | Kontak veya bağlantı ısınıp yanmış | Kuru elle ilgili hattı kapatın; duman ya da alev varsa 112 | Hemen |
| Vidalı eski sigorta tekrar tekrar yanıyor | Yorulmuş kartuş, gevşek yuva ya da yükü kaldıramayan hat | Yanan yere tel, çivi veya folyo koymayın | Otomata çevirme için |
| Kaçak akım rölesi test düğmesine basınca atmıyor | Röle arızalı | Röle değişene kadar ıslak hacim ve dış mekân prizlerini kullanmayın; röleyi atlamayın, en kısa sürede randevu alın | Röle değişimi için |
Sigorta mı bozuk, hat mı sorunlu?
Panodaki sorunların bir kısmı sigorta değişimiyle biter, bir kısmı bitmez. Kabaca şöyle ayırabilirsiniz:
- Sigorta atması tamiri: şalter sürekli ya da belirli bir cihazla atıyorsa
- Kaçak akım rölesi neden atar: yalnızca kaçak akım rölesi düşüyorsa
- Sigorta atmamış ama evde elektrik yok: şalterler yerinde, elektrik gelmiyorsa
- Elektrik panosu tamiri: sorun tek bir şalterde değil panonun bütününde ise
Sigorta değişince sorun bitiyorsa suçlu sigortaydı; birkaç gün sonra aynı hat yine düşüyorsa sigorta yalnızca belirtiyi gösteriyordu. Bu yüzden değişimden sonra hattın yük altında sorunsuz çalışıp çalışmadığına bakmak gerekir.
Otomat sigortanın üzerindeki yazılar ne anlatır?
Yeni parça seçerken yalnızca amper değeri yetmez. Gövdedeki işaretler, o parçanın hangi hatta takılabileceğini söyler.
| İşaret | Anlamı | Değişimde dikkat edilen |
|---|---|---|
| B16, C16 gibi harf ve sayı | Harf atma eğrisini, sayı amper değerini gösterir | Eski parçanın değeri körü körüne alınmaz; hattaki kablonun kesiti de dikkate alınır |
| 1P+N, 2P, 3P, 4P | Kutup sayısı: tek faz mı üç faz mı, nötr de kesiliyor mu | Tek fazlı daire hattı ile üç fazlı hat aynı parçayla değiştirilmez |
| kA cinsinden değer | Kısa devre kesme kapasitesi | Kapasite, noktadaki kısa devre akımına göre seçilir; düşürülmez |
| 30 mA (kaçak akım rölesinde) | Rölenin hassasiyeti; konutlarda yaygın değer | Arızalı röle aynı hassasiyette yenisiyle değişir, devre dışı bırakılmaz |
Değer, kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak ve hat yükünü taşıyacak biçimde seçilir; cihaz güçlü diye sigorta büyütülmez. Konutlarda aydınlatma hatlarında yaygın düzen 1,5 mm² bakır kablo ile 10 amper, priz hatlarında 2,5 mm² kablo ile 16 amperdir. Bu yalnızca genel bir örnektir; kesin değeri kablo cinsi, döşeme biçimi ve hat uzunluğu belirler. Kesit hesabı için elektrik kablo çekme sayfasına bakabilirsiniz.
Eski tip sigortalar otomata çevrilebilir mi?
Vidalı (buşon) tip porselen sigortalar eski panolarda hâlâ görülür. Teli ya da kartuşu yanınca birçok kişi yuvaya tel, çivi veya folyo sarmaya kalkar; bu, hattı korumasız bırakır ve yangın riski doğurur. Doğrusu kartuşun yenisini takmak ya da panoyu otomata çevirmektir.
Çevirme kararı panonun durumuna bağlıdır. Gövde sağlamsa ve yer varsa raya takılan otomatlar kullanılabilir; gövde nem almış, kararmış ya da yer kalmamışsa panoyu yenilemek daha doğru olur. Aynı işte kaçak akım rölesi ve hat etiketi de önerilir. Pano değişimi gerekirse ayrı bir kalem olarak size bildirilir; ayrıntısı elektrik panosu tamiri sayfasında. Tesisatın kendisi de eskiyse elektrik tesisatı ne zaman yenilenmeli yazısına bakın.
Sigorta değişimi evinizde adım adım nasıl yapılır?
Servis randevulu verilir. Randevuda hangi şalterin ne zamandır sorun çıkardığını, panonun yaşını ve hattın tek faz mı üç faz mı olduğunu bilmek işi kolaylaştırır. Süreç genellikle şöyle ilerler:
- Çalışılacak bölümün enerjisi kesilir ve gerilim olmadığından emin olunur. Sayaca ve mühürlü bölüme dokunulmaz.
- Arızalı sigortanın değeri, kutup sayısı ve bağlı kablonun kesiti gözden geçirilir. Sigorta kabloya göre gereğinden büyükse, yani eskiden yükseltilmişse bu durum size anlatılır ve doğru değer önerilir.
- Yapılacak işlem ve maliyet işe başlamadan size bildirilir; onayınızla başlanır. Değişecek parçanın fiyatı değişimden önce onayınıza sunulur, isterseniz parçayı kendiniz temin edebilirsiniz.
- Eski parça sökülür; gerekirse bağlantılar kararma, erime ve gevşeklik açısından da incelenir. Isınma izi taşıyan bir bağlantı varsa bu da size bildirilir, çünkü yeni sigortayı kötü bir bağlantıya takmak arızayı geri getirebilir.
- Yeni sigorta hattın değerine uygun biçimde bağlanır, enerji verilir ve hattın çalıştığı kontrol edilir.
- İşin teslimiyle servis formu imzalanır. Garanti, Elektrik Arızam Var'ın temin ettiği ürün ve hizmetler için geçerlidir; koşullar Hizmet Şartları'nda yazılıdır.
Standart servis tek teknisyenle yapılır; standart dışı servis gerektiren durumlarda iş öncesi montaj, ürün ve yedek parça fiyat onayı alınır.
Hangi durumlarda panoya hiç dokunmamalısınız?
- Arızalı ya da atan sigortanın yerine daha yüksek amperli parça takmayın; kablo ısınırken devre açmaz.
- Vidalı sigortaya tel, çivi veya folyo sarmayın; şalteri bantla ya da üzerine koyduğunuz bir cisimle kapalı tutmayın.
- Kaçak akım rölesini devre dışı bırakmayın, köprülemeyin. Test düğmesine basınca atmıyorsa röle arızalıdır; atlanacak değil, değiştirilecek bir parçadır.
- Elleriniz ya da zemin ıslakken pano ve prizlere dokunmayın; kapağın arkasındaki bağlantılara çıplak elle veya çıplak telle müdahale etmeyin.
- Sıcak, kararmış ya da erimiş görünen şalteri zorlamayın.
Yanık veya erimiş plastik kokusu, duman, kıvılcım ya da sıcak şalter varsa kuru elle ilgili hattı, gerekirse ana şalteri kapatın. Alev ya da yayılan duman varsa güvenli bir yere çıkıp 112'yi arayın; elektrik yangınına su sıkmayın. Tehlike geçtikten sonra acil durumlarda telefonla ulaşabilirsiniz: 0505 661 37 90 ya da 0216 452 00 87. Şalterler yerinde olduğu hâlde bina veya sokakta da elektrik yoksa sorun şebekede olabilir; bu durumda bölgenizin dağıtım şirketine elektrik arıza hattı 186'dan bildirin (İstanbul Anadolu Yakası'nda dağıtım şirketi AYEDAŞ'tır; başka bir ilde o bölgenin dağıtım şirketine başvurun).
Değişim bedelini hangi kalemler belirler?
Sigorta değişimi tek parça takmak gibi görünse de maliyet, panoda ne bulunduğuna göre değişir. Başlıca etkenler şunlardır:
- Parçanın türü: tek otomat, kaçak akım rölesi ya da ikisini birleştiren kombine parça
- Hattın tek faz ya da üç faz oluşu ve kutup sayısı
- Değişecek parçanın sayısı; tek şalter mi, panodaki birçok eski parça mı
- Bağlantı tarafındaki iş: yanmış klemens, bara ya da kablo ucunun yenilenmesi
- Panonun yeterli olup olmadığı; yer yoksa ek pano ya da pano yenileme ayrı kalemdir
- Parçayı sizin temin edip etmeyeceğiniz
Tutar bu kalemler netleşince, işe başlamadan size bildirilir. Tesisatın geneli eskiyse tek başına sigorta değişimi yetmeyebilir; toplu kontrol için elektrik bakım onarım, kopan bir hat bölümü için elektrik tesisat tamiri sayfasına bakabilirsiniz.
Bu işi hangi bölgelerde yapıyoruz?
Servisimiz Kartal merkezlidir. Bölgeye özgü bilgi için Kartal elektrikçi, Maltepe elektrikçi ve Pendik elektrikçi sayfalarına, Kartal'daki pano çalışmaları için Kartal elektrik pano bakımı sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sorunun sigortada mı yoksa hatta mı olduğunu nasıl anlarım?
Sigorta değişince sorun tamamen bitiyorsa suçlu sigortadır; birkaç gün içinde aynı hat yine düşüyorsa sigorta yalnızca belirtiyi gösteriyordur. Kolu kalkmayan, ısınan, yanık kokan ya da gevşek hisseden parça kendi içinde bozulmuş olabilir. Kesin ayrım hat ölçülerek yapılır; bu yüzden değişimden sonra hat yük altında denenir.
Otomat sigortanın değişmesi gerektiğini hangi belirtilerden anlarım?
Kol kaldırılamıyor ya da kaldırılınca düşüyorsa, kol gevşek hissediliyorsa, şalter dokunulamayacak kadar sıcaksa ya da çevresinde kararma ve yanık kokusu varsa parça yorulmuş olabilir. Sabit bir ömür süresi yoktur; belirtiye ve panonun yaşına bakılır. Isınma ve koku varsa beklemeden hattı kapatın.
Sigorta değişiminde amper değeri nasıl seçilir?
Değer, kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak ve hat yükünü taşıyacak biçimde seçilir; amaç kabloyu aşırı akımdan korumaktır, cihaz güçlü diye sigorta büyütülmez. Konutlarda aydınlatma hatları genellikle 1,5 mm² kablo ve 10 amper, priz hatları 2,5 mm² kablo ve 16 amperle çalışır. Bunlar genel örneklerdir; hat uzunluğu ve kablo cinsi sonucu değiştirebilir, bu yüzden kablo kesiti yerinde okunur.
Vidalı eski sigortanın içine tel sarmak güvenli midir?
Hayır. Yanan sigorta telinin yerine tel, çivi ya da folyo koymak koruma elemanını işlevsiz bırakır; hat aşırı akımda devreyi açmaz ve kablo ısınıp yangına yol açabilir. Doğru çözüm uygun değerde yeni kartuş takmak ya da panoyu otomata çevirmektir. Hangisinin uygun olduğu panonun durumuna bağlıdır.
Kaçak akım rölesi test düğmesine basınca atmıyorsa ne yapmalıyım?
Elleriniz kuruyken test düğmesine basıldığında röle atmalıdır; atmıyorsa koruma görevini yerine getirmiyor olabilir. Röleyi devre dışı bırakmayın ve köprülemeyin. Randevuda bu durumu söyleyin; aynı hassasiyette ve doğru akım değerinde yeni bir röle takılır. Test sonrasında rölenin kolunu yeniden kaldırmayı unutmayın. Röle değişene kadar ıslak hacim ve dış mekân prizlerini kullanmayın; röle devre dışıyken çarpılmaya karşı koruma zayıflar.
Sigorta değişimi sırasında elektrik kesilir mi, ne kadar sürer?
Çalışılan bölümün gerilimsiz olması gerekir; bu yüzden ilgili hat, gerekirse ana şalter işlem boyunca kapalı kalır. Süre, panodaki parçanın sayısına ve bağlantıların durumuna göre değişir. Hizmet Şartları'na göre gerekli süre bilgisi hizmet öncesinde size bildirilir; arızayı görmeden kesin süre söylemek doğru olmaz.
Sigorta değişiminin tutarı ne zaman belli olur?
Pano ve hat durumu görüldükten sonra, işe başlamadan önce. Yapılacak işlem ve maliyet size bildirilir, onayınız olmadan işe başlanmaz. Değişecek parçanın fiyatı değişimden önce onayınıza sunulur; isterseniz parçayı kendiniz de temin edebilirsiniz. Ek malzeme gerekirse bu konuda ayrıca bilgi verilir. Süre ve kapsam da aynı bildirimle netleşir.
Apartmanda kat ya da ortak alan panosundaki sigorta arızasında ne yapılır?
Merdiven ışığı, asansör ya da zil gibi ortak alan işlevleri etkileniyorsa sorun çoğunlukla ortak alan panosundadır ve bina yönetiminin bilgisi gerekir. Dairenizin içindeki sigortalar sağlamsa önce yöneticinize bildirin. Sayaca ve mühürlü bölüme müdahale edilmez; ortak alan işleri yönetimle birlikte planlanır, böylece kapsam baştan netleşir.
Hizmet Verdiğimiz Bölgeler
Elektrik Sigorta Arızaları hizmetimizden Kartal başta olmak üzere İstanbul Anadolu Yakası ve Gebze çevresinde yararlanabilirsiniz.
